Kumar Oyunlarında Kazanmayı Engelleyen 5 Düşünce Hatası
İçindekiler:
- Kumar Oyunlarında Kazanmayı Engelleyen 5 Düşünce Hatası
- Hata 1: Monte Carlo Yanılgısı (Bahsi Kaybedilenin Yakında Geleceğine İnanmak)
- Hata 2: Bahisçi Yanılgısı (Geçmiş Sonuçlardan Geleceği Tahmin Edebileceğini Sanmak)
- Hata 3: Kontrol Yanılsaması (Şans Oyunlarını Kontrol Edebileceğini Düşünmek)
- Hata 4: Sürüklendim Etkisi (Kayıpları Telafi Etmek İçin Mantıksız Risk Almak)
- Hata 5: Yanlış Olumluluk Önyargısı (Kazanma Olasılığını Olduğundan Fazla Tahmin Etmek)
- Bu Hatalar Tüm Kumar Türlerinde Aynı mıdır?
- Düşünce Hatalarının Finansal ve Psikolojik Etkileri
- Profesyonel Oyuncularda Bu Hatalar Görülür mü?
- Sağlıklı Kumar Alışkanlıkları Geliştirme Yolları
- Farkındalık ve Öz-Denetim Stratejileri
- Yardım ve Destek Kaynakları Nelerdir?
- Oyun Sağlayıcılarının Sorumlulukları Nelerdir?
- Kumar Oyunları ve Düşünce Hataları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Bu Düşünce Hataları Sadece Kaybedenlerde mi Görülür?
- Bu Hatalardan Tamamen Kurtulmak Mümkün mü?
- Strateji Oyunlarında da Bu Hatalar Var mı?
Kumar Oyunlarında Kazanmayı Engelleyen 5 Düşünce Hatası
Kumar oyunlarında başarısızlığın arkasında genellikle finansal şans değil, zihinsel tuzaklar yatar. Psikoloji ve davranışsal ekonomi alanları, şans oyunlarında sık yapılan ve kayıplara yol açan sistematik düşünce hatalarını tanımlamıştır. 2026 yılı itibarıyla bu hataların farkında olmak, daha bilinçli ve kontrollü bir oyun deneyimi için ilk adımdır.
Kumarda Mantıksal Hatalar Neden Önemlidir?
Kumar, rastgelelik ve şans üzerine kurulu olsa da, oyuncuların karar alma süreçleri duygular ve bilişsel önyargılar tarafından şekillenir. Bu mantıksal hatalar:
- Gerçek riskleri ve olasılıkları yanlış değerlendirmeye yol açar.
- Kontrol edilemeyen sonuçları kontrol edilebilirmiş gibi algılamaya neden olur.
- Kayıpların telafisi için mantıksız ve daha riskli bahisler yapılmasına zemin hazırlar.
- Oyuncunun kendi yeteneklerine veya şansına dair gerçekçi olmayan bir güven geliştirmesine sebep olur.
- Zararı durdurma ve sınır koyma yetisini zayıflatır.
Bu hataların varlığı, kumarı sadece bir şans oyunu olmaktan çıkarıp, psikolojik tuzaklarla dolu bir alan haline getirir.
Bu Düşünce Hatalarından Nasıl Kaçınılır?
Bu zihinsel tuzaklardan tamamen kurtulmak zor olsa da, etkilerini azaltmak mümkündür. İşte bazı temel yaklaşımlar:
- Olasılık ve İstatistiğin Temellerini Anlamak: Her elin veya çevrimin birbirinden bağımsız olduğunu ve geçmiş sonuçların geleceği etkilemediğini kavramak.
- Önceden Belirlenmiş Limitler Koymak: Oyun öncesi net bir zaman ve para limiti belirlemek ve bu limitle ilgili kendinizle anlaşma yapmak.
- Duygusal Durumun Farkında Olmak: Yorgun, stresli, öfkeli veya aşırı heyecanlıyken oynamamak.
- Oyunu Eğlence Bütçesinin Bir Parçası Olarak Görmek: Kaybedilen paranın bir “maliyet” değil, eğlence için harcanmış bir bütçe olduğunu kabul etmek.
- Davranışları Gözlemlemek: Kendi oyun alışkanlıklarınızı not almak ve hangi durumlarda mantıksız kararlar verdiğinizi tespit etmek.
Bilinçli Oyun için İlk Adım
Bilinçli oyun, kumarın bir eğlence aktivitesi olarak kalmasını sağlamak için gereklidir. İlk adım, zihnin kumara dair ürettiği yanıltıcı düşünceleri tanımaktır. Bu hataları bilmek, daha rasyonel kararlar almanıza ve kayıpların psikolojik etkisini yönetmenize yardımcı olur. Kumar her zaman bir risk içerir, ancak bu riski artıran en büyük faktörlerden biri, farkında olmadan düştüğümüz düşünce tuzaklarıdır.
Hata 1: Monte Carlo Yanılgısı (Bahsi Kaybedilenin Yakında Geleceğine İnanmak)
Bu yanılgı, bir olayın gerçekleşme olasılığının, son zamanlarda gerçekleşme sıklığına bağlı olduğunu düşünmektir. Örneğin, rulette kırmızı renk arka arkaya 5 kez geldiğinde, bir sonraki dönüşte siyahın gelme şansının arttığına inanmaktır. Gerçekte, her çark dönüşü birbirinden bağımsızdır ve olasılıklar sabittir. Bu yanılgı, “şansın döneceği” inancıyla oyuncuların kayıplarının peşinden gitmesine neden olur.
Hata 2: Bahisçi Yanılgısı (Geçmiş Sonuçlardan Geleceği Tahmin Edebileceğini Sanmak)
Bahisçi yanılgısı, rastgele bir sürecin sonuçlarında bir desen veya trend görmektir. Örneğin, bir slot makinesinde belirli bir sembolün belirli aralıklarla geleceğini düşünmek veya bir kart oyunında “sıcak” veya “soğuk” seriler olduğuna inanmaktır. Bu, insan beyninin rastgele verilerde bile anlamlı kalıplar arama eğiliminden kaynaklanır. Oyuncu, kontrolü olmayan bir süreçte kontrolü varmış gibi hissederek yanlış stratejiler geliştirebilir.
Hata 3: Kontrol Yanılsaması (Şans Oyunlarını Kontrol Edebileceğini Düşünmek)
Kontrol yanılsaması, oyuncunun şansı veya rastgele sonuçları etkileyebileceğine dair mantıksız inancıdır. Zarı belirli bir şekilde atmak, slot makinesinin düğmesine belirli bir hızla basmak veya canlı bakara masasında krupiyeye “şans getirecek” bir şeyler söylemek bu yanılsamaya örnektir. Bu davranışlar, belirsizliği azaltan ve kaygıyı hafifleten bir psikolojik mekanizma olarak ortaya çıkar, ancak gerçekte sonucu etkilemez.
Hata 4: Sürüklendim Etkisi (Kayıpları Telafi Etmek İçin Mantıksız Risk Almak)
Sürüklendim etkisi, bir kişinin geçmişte yaptığı kayıpları telafi etmek amacıyla, artık mantıklı olmayan riskler almaya devam etmesidir. “Zaten bu kadar kaybettim, durursam hepsi boşa gider” veya “Kesinlikle kazanmam yakın” düşüncesiyle karakterize edilir. Bu, rasyonel bir yatırım kararı değil, duygusal bir tepkidir. Kayıplar “batık maliyet” haline gelir ve oyuncuyu daha büyük kayıplara sürükleyebilir.
Hata 5: Yanlış Olumluluk Önyargısı (Kazanma Olasılığını Olduğundan Fazla Tahmin Etmek)
Bu önyargı, kişinin kendi şansını veya becerisini olduğundan daha yüksek görmesidir. Bir oyuncu, evin matematiksel avantajını veya gerçek kazanma olasılıklarını görmezden gelerek, kendi şansının diğer oyunculardan daha yüksek olduğuna inanabilir. Bu, özellikle küçük veya orta ölçekli kazançlardan sonra daha da güçlenir ve oyuncuyu sınırlarını aşan bahisler yapmaya teşvik eder.
Bu Hatalar Tüm Kumar Türlerinde Aynı mıdır?
Bu bilişsel hataların temel mekanizmaları tüm kumar türleri için geçerlidir, ancak görünümleri farklılık gösterebilir.
| Oyun Türü | En Belirgin Düşünce Hataları | Sebep |
| Slot Makineleri / Rulet | Monte Carlo Yanılgısı, Bahisçi Yanılgısı, Kontrol Yanılsaması | Tamamen rastgele ve hızlı sonuçlanan oyunlar olması, oyuncuda desen arama eğilimini tetikler. |
| Kart Oyunları (Bakara, Blackjack) | Yanlış Olumluluk Önyargısı, Sürüklendim Etkisi | Strateji ve karar alma illüzyonu, kontrol ve beceri algısını artırır. |
| Spor Bahisleri | Bahisçi Yanılgısı, Yanlış Olumluluk Önyargısı | Takım performansı gibi analiz edilebilir faktörlerin varlığı, tahmin edilebilirlik algısını güçlendirir. |
| Poker (Turnuvalar) | Sürüklendim Etkisi, Kontrol Yanılsaması | Yüksek rekabet ortamı ve duygusal dalgalanmalar, telafi etme dürtüsünü güçlendirir. |
Temel prensip, oyunda ne kadar çok “karar noktası” veya “beceri illüzyonu” varsa, kontrol yanılsaması ve olumluluk önyargısının o kadar güçlü olabileceğidir.
Düşünce Hatalarının Finansal ve Psikolojik Etkileri
Bu zihinsel tuzaklar, sadece anlık kayıplara değil, uzun vadeli olumsuz sonuçlara da yol açar.
Finansal Etkileri:
- Plana Bağlı Kalmama: Önceden belirlenen bütçe ve kayıp limitlerinin aşılması.
- Yüksek Riskli Bahisler: Kayıpları telafi etmek için normalde yapılmayacak büyük bahislerin oynanması.
- Ev Oranının Etkisinin Büyümesi: Mantıksız kararlar ve sık oynama, matematiksel ev avantajının etkisini uzun vadede maksimize eder.
Psikolojik Etkileri:
- Stres ve Kaygı Artışı: Kontrol kaybı hissi ve tekrarlayan kayıplar, stres düzeyini yükseltir.
- Suçluluk ve Pişmanlık: Mantıksız kararların ardından yoğun pişmanlık duyguları ortaya çıkabilir.
- Çarpıtılmış Gerçeklik Algısı: Kazanma ve kaybetme ile ilgili beklentiler gerçeklikten uzaklaşır.
- Bağımlılık Riskinin Artması: Bu düşünce kalıpları, sorunlu kumar davranışlarının gelişimine zemin hazırlayabilir.
Bu etkiler bir kısır döngü yaratabilir: Kayıplar duygusal stresi artırır, stres ise daha fazla mantıksız karar ve düşünce hatasına yol açar.
Profesyonel Oyuncularda Bu Hatalar Görülür mü?
Profesyonel bahisçiler veya poker oyuncuları, duygusal disiplin ve matematiksel olasılık konusunda eğitimli olsalar da, bu hatalardan tamamen muaf değildir. Ancak, profesyonellerin yaklaşımı genellikle farklıdır:
- Farkındalık: Bu bilişsel önyargıların varlığını bilir ve kendi davranışlarında izlerini arama eğilimindedirler.
- Stratejik Disiplin: Kararlarını, duygusal tepkilerden ziyade önceden belirlenmiş stratejilere ve matematiksel modellere dayandırmaya çalışırlar.
- Risk Yönetimi: Bankroll yönetimi (sermaye yönetimi) konusunda katı kuralları vardır ve kayıplar karşısında bu kurallardan sapmazlar.
- Sonuçları Ayırt Etme: Kısa vadeli bir kaybın, iyi bir stratejinin sonucu olup olmadığını ayırt edebilirler. Kötü bir sonuç, her zaman kötü bir karar anlamına gelmez.
Ancak, yüksek baskı altında veya uzun süreli kayıp dönemlerinde, profesyonellerde de sürüklendim etkisi veya kontrol yanılsaması gibi hatalar ortaya çıkabilir. Temel fark, bu hataları tanıma ve düzeltme konusundaki hız ve disiplinleridir.
Sağlıklı Kumar Alışkanlıkları Geliştirme Yolları
Sağlıklı kumar alışkanlıkları, eğlence ile riski dengelemek ve düşünce hatalarının etkisini en aza indirmek üzerine kuruludur. Bu alışkanlıkları geliştirmek için bazı temel prensipler:
- Oyunu Bir Eğlence Aktivitesi Olarak Tanımlamak: Kumar, gelir elde etme yolu değil, boş zaman aktivitesi olarak görülmelidir. Harcanan para, sinema veya konser bileti gibi eğlence bütçesinden gitmelidir.
- Net ve Gerçekçi Limitler Belirlemek: Oyun öncesinde, kaybetmeye razı olunan net bir para limiti ve oynanacak maksimum süre belirlenmelidir. Bu limitlere kesinlikle uyulmalıdır.
- Kazançlar İçin de Hedef Koymak: Belirli bir kazanç seviyesine ulaşıldığında oyunu durdurmak, kayıpları telafi etme döngüsüne girmeyi engeller.
- Alkol ve Duygusal Dalgalanmalardan Uzak Durmak: Yargı ve karar alma becerisini zayıflatan maddeler veya aşırı duygusal durumlar sırasında oynamamak.
- Molalar Vermek: Uzun süreli oyun seansları yorgunluk ve dikkat dağınıklığına yol açar, bu da hatalı kararları artırır. Düzenli molalar vermek önemlidir.
Farkındalık ve Öz-Denetim Stratejileri
Düşünce hatalarını yönetmek için aktif farkındalık ve öz-denetim teknikleri kullanılabilir. Bu stratejiler, otomatik pilotta oynamayı engellemeyi amaçlar.
Pratik Öz-Denetim Teknikleri
- Oyun Günlüğü Tutmak: Her oyun seansından sonra ne kadar süre oynandığı, ne kadar kazanılıp kaybedildiği, hangi duygu durumunda olunduğu ve verilen önemli kararlar not edilmelidir. Bu, kalıpları görmeyi sağlar.
- “Dur ve Düşün” Anları Yaratmak: Büyük bir bahis yapmadan veya kayıptan sonra oyuna devam etmeden önce, kısa bir mola verip “Bu kararı verirken hangi duygu/düşünce etkili oldu?” sorusunu sormak.
- Olasılıkları Sesi Yükseltmek: Bir karar verirken, zihninizdeki “Şimdi kesin kazanacağım” gibi bir düşünceye karşı, “Bu oyunda evin avantajı %X, bu bahsi kazanma şansım yaklaşık %Y” gibi somut bir gerçeği tekrarlamak.
- Dışarıdan Bakış Açısı Almak: Verdiğiniz bir kararı, en mantıklı arkadaşınıza veya bir aile üyesine nasıl açıklardınız? Bu perspektif, duygusal bağlantıyı azaltabilir.
- Otomatik Limit Araçlarını Kullanmak: Lisanslı çevrimiçi casinoların çoğu, günlük/haftalık yatırım, kayıp veya oyun süresi limitleri koymanıza izin veren araçlar sunar. Bu otomatik frenler önemlidir.
Bu teknikler, kumarı tamamen bırakmak değil, onu daha kontrollü ve bilinçli bir çerçevede tutmak için tasarlanmıştır.
Yardım ve Destek Kaynakları Nelerdir?
Kumar alışkanlıklarının kontrol edilmesi zor hale geldiği durumlarda, profesyonel yardım almak çok önemlidir. Bu durum bir zayıflık işareti değil, sorumlu bir davranıştır.
Destek Almak İçin Adımlar
- Kabul: Davranışların kontrol dışına çıktığını ve hayatın diğer alanlarını (finans, ilişkiler, iş) olumsuz etkilediğini kabul etmek.
- Güvenilir Birine Açılmak: Durumu aile üyelerine veya güvendiğiniz bir arkadaşa anlatmak, yalnızlık hissini azaltır ve destek sağlar.
- Profesyonel Yardım Aramak: Psikologlar, psikiyatristler veya kumar bağımlılığı konusunda uzmanlaşmış danışmanlardan destek almak. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) bu alanda etkili bir yöntemdir.
- Destek Gruplarına Katılmak: Kumar Bağımlıları Anonim (Gamblers Anonymous – GA) gibi gruplar, benzer deneyimleri olan insanlarla bir araya gelme ve deneyim paylaşma fırsatı sunar.
Çevrimiçi Kaynaklar ve Araçlar
- Kumar Öz-Dışlama Programları: Birçok ülkede, oyuncuların kendilerini tüm lisanslı kumar platformlarından belirli bir süre veya süresiz olarak yasaklatabileceği ulusal programlar bulunur.
- Bilgilendirme ve Farkındalık Siteleri: Kumarın riskleri, matematiksel temelleri ve bağımlılık belirtileri hakkında tarafsız bilgi veren web siteleri.
- Sohbet Hatları ve Danışmanlık: Ücretsiz ve gizli kumar destek hatları, kriz anlarında veya danışmanlık almak isteyenler için erişilebilir bir seçenektir.
Yardım istemek, kumarın eğlence olmaktan çıkıp bir sorun haline geldiği durumlarda atılacak en güçlü adımdır.
Oyun Sağlayıcılarının Sorumlulukları Nelerdir?
Lisanslı ve sorumlu kumar operatörleri, oyuncuların güvenliğini ve refahını desteklemek için çeşitli önlemler almakla yükümlüdür. Bu önlemler şunları içerebilir:
- Gerçekçi Oyun: Tüm oyunların adil, rastgele ve şeffaf olduğunu garanti etmek, ödeme oranlarını (RTP) açıklamak.
- Öz-Denetim Araçları: Oyunculara para yatırma limitleri, kayıp limitleri, oyun süresi limitleri ve oturum hatırlatıcıları gibi araçlar sunmak.
- Kendi Kendine Dışlama: Oyuncuların, belirli süreler için platformdan kendilerini yasaklamalarına olanak tanımak.
- Gerçeklik Kontrolleri: Oyuncuların ne kadar süredir oynadığını ve ne kadar para yatırdığını düzenli olarak hatırlatan mesajlar göstermek.
- Bilgilendirme ve Yardım Bağlantıları: Sitede, sorunlu kumar belirtileri ve yardım kaynakları hakkında bilgiye kolay erişim sağlamak.
- Reşit Olmayanları ve Savunmasız Kişileri Koruma: Yaş ve kimlik doğrulama sistemleri ile reşit olmayanların ve kendini dışlamış kişilerin erişimini engellemek.
Oyuncular, bu tür sorumlu oyun araçlarını aktif olarak sunan lisanslı platformları tercih etmelidir.
Kumar Oyunları ve Düşünce Hataları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kumar oyunlarında zihinsel tuzaklar hakkında oyuncuların zihninde çeşitli sorular oluşur. Bu hataların kimlerde görüldüğü, onlardan tamamen kurtulup kurtulamayacağımız ve farklı oyun türlerindeki etkileri en merak edilen konular arasındadır. Bu bölümde, bu sorulara yanıt veriyoruz.
Bu Düşünce Hataları Sadece Kaybedenlerde mi Görülür?
Hayır, bu düşünce hataları kazanan ve kaybeden tüm oyuncularda görülebilir. Aslında, bu hatalar genellikle insan zihninin doğal işleyişinin bir parçasıdır ve kumar bağlamında ortaya çıkar. Hatta bazen küçük kazançlar, bu hataları güçlendirebilir:
Kazanan Oyunculardaki Etkiler:
- Yanlış Olumluluk Önyargısı Güçlenir: Erken bir kazanç, oyuncunun kendi şansını veya “yeteneklerini” olduğundan fazla görmesine neden olabilir.
- Kontrol Yanılsaması Pekişir: Bir kazanç, oyuncunun zar atma şekli veya bahis seçimi gibi kontrol edemediği bir davranışıyla ilişkilendirilirse, bu davranışı bir “şans ritüeli” haline getirebilir.
- Bahisçi Yanılgısı Tetiklenebilir: Birkaç kazanç ard arda geldiğinde, oyuncu bir “kazanma serisi” içinde olduğuna ve bunun devam edeceğine inanabilir.
Kaybeden Oyunculardaki Etkiler:
- Monte Carlo Yanılgısı ve Sürüklendim Etkisi daha belirgin hale gelir.
- Kayıplar, “şansın dönmesi” beklentisiyle daha fazla oynamaya teşvik edebilir.
Bu nedenle, bu hataların varlığı oyuncunun başarısından bağımsızdır; herkesi etkileyebilen evrensel bilişsel önyargılardır.
Bu Hatalardan Tamamen Kurtulmak Mümkün mü?
Bu bilişsel önyargılar insan zihninin derinlerine işlemiş otomatik düşünce kalıpları olduğu için tamamen ortadan kaldırmak çok zordur, hatta neredeyse imkansızdır. Ancak, onları tanımak, etkilerini azaltmak ve yönetmek kesinlikle mümkündür. Hedef, hatasızlık değil, daha fazla farkındalık ve kontrol sahibi olmaktır.
Farkındalık ve Yönetim Süreci
- Tanıma: İlk adım, bu beş temel hata ve kendi davranışlarınızdaki belirtileri hakkında bilgi sahibi olmaktır.
- İzleme: Oyun sırasında veya sonrasında, verdiğiniz bir kararın arkasında bu hatalardan birinin olup olmadığını düşünmek.
- Müdahale: Bir hata tespit ettiğinizde, otomatik düşünceyi durdurmak ve daha rasyonel bir alternatif üzerine düşünmek (örneğin, “Bu kayıptan sonra şansın döneceğini düşünüyorum, ama her el birbirinden bağımsız” demek).
- Yapılandırma: Oyunu, bu hataları tetikleyecek durumlardan uzak tutacak şekilde yapılandırmak (limitler koymak, molalar vermek).
Davranışsal Önlemler
- Önceden Belirlenmiş Kurallar: Bu hataların en çok ortaya çıktığı anlar (kayıp anları, büyük kazanç anları) için önceden kurallar belirlemek ve bunlara bağlı kalmak. “X miktar kaybedersem, oyunu durduracağım” gibi.
- Yavaşlatılmış Karar Alma: Önemli bahisler öncesi birkaç saniye duraklamak ve kararın mantığını zihninizden geçirmek.
- Dışsal Geri Bildirim: Güvendiğiniz birinden, oyun alışkanlıklarınızı gözlemlemesini ve size tarafsız geri bildirim vermesini istemek.
Kurtulmaktan ziyade yönetilebilir hale getirmek, daha gerçekçi ve ulaşılabilir bir hedeftir.
Strateji Oyunlarında da Bu Hatalar Var mı?
Evet, bu düşünce hatalarının bir kısmı, beceri ve strateji gerektiren oyunlarda da görülebilir. Ancak, şans oyunlarına kıyasla görünümleri ve etkileri farklılaşır. Poker veya blackjack gibi oyunlarda, gerçek beceri unsuru olduğu için, hatalar daha incelikli şekillerde ortaya çıkar.
Stratejik Oyunlarda Görülen Bilişsel Yanılgılar
| Düşünce Hatası | Şans Oyunundaki Görünümü | Strateji Oyunundaki Görünümü |
| Yanlış Olumluluk Önyargısı | “Şansım diğerlerinden iyi.” | “Rakiblerimden daha iyi bir oyuncuyum.” (Gerçek verilere dayanmadan) |
| Sürüklendim Etkisi | “Kaybettiklerimi geri almalıyım.” | “Bu elde kaybettiğimi, daha riskli bir stratejiyle geri almalıyım.” |
| Bahisçi Yanılgısı | “Kırmızı 5 kez geldi, siyah gelmeli.” | “Son 3 eli kaybettim, bu el kesin kazanırım.” (Oyunlar bağımsız olsa da) |
| Kontrol Yanılsaması | Zara üflemek, slot düğmesine özel basmak. | “Blöf yapma ‘stilim’ sayesinde bu eli kazandım.” (Oysa rakibin zayıf eli vardı) |
Strateji oyunlarında en tehlikeli olan, yanlış olumluluk önyargısıdır. Bir oyuncu, kısa vadeli başarısını uzun vadeli becerisi sanabilir ve kendini daha yüksek limitli masalara atarak büyük kayıplar yaşayabilir.
Şans ve Strateji Oyunları Arasındaki Temel Fark
Temel fark, strateji oyunlarında uzun vadede gerçek bir beceri farkının kendini gösterebilmesidir. İyi bir poker oyuncusu, kötü bir oyuncuya karşı matematiksel bir avantaja sahiptir. Ancak, kısa vadede şans faktörü çok güçlü olduğu için, kötü oyuncu bir süreliğine kazanabilir. İşte bu kısa vadeli şans dalgalanmaları sırasında, iyi oyuncular bile yukarıdaki düşünce hatalarına düşebilir ve “doğru stratejiyi” bırakabilir. Strateji oyunlarında disiplin, sadece oyun kurallarını bilmek değil, bu psikolojik tuzaklara karşı da dirençli olmaktır.